Jolas1


Aditz trinkoak:
information.png
information.png

INDIKATIBOA:ORAINA

NOR



EGON

IBILI

ETORRI

JOAN

nago

nabil

nator

noa

dago

dabil

dator

doa

gaude

gabiltza

gatoz

goaz

zaude

zabiltza

zatoz

zoaz

zaudete

zabiltzate

zatozte

zoazte

daude

dabiltza

datoz

doaz







INDIKATIBOA:IRAGANA

NOR



EGON

IBILI

ETORRI

JOAN

nengoen

nenbilen

nentorren

nindoan

zegoen

zebilen

zetorren

zihoan

geunden

genbiltzan

gentozen

gindoazen

zeunden

zenbiltzan

zentozen

zindoazen

zeundeten

zenbiltzaten

zentozten

zindoazten

zeuden

zebiltzan

zetozen

zihoazen







AGINTERA

NOR



EGON

IBILI

ETORRI

JOAN

zaude

zabiltza

zatoz

zoaz

zaudete

zabiltzate

zatozte

zoazte








INDIKATIBOA:ORAINA

NOR-NORK



EDUKI

EKARRI

ERAMAN

JAKIN

ESAN

dau(z)kat

dau(z)ka

dau(z)kagu

dau(z)kazu

dau(z)kazue

dau(z)kate

dakar(tza)t

dakar(tza)

dakar(tza)gu

dakar(tza)zu

dakar(tza)zue

dakar(tza)te

darama(tza)t

darama(tza)

darama(tza)gu

darama(tza)zu

darama(tza)zue

darama(tza)te

daki(zki)t

daki(zki)

daki(zki)gu

daki(zki)zu

daki(zki)zue

daki(zki)te

diot

dio

diogu

diozu

diozue

diote









NOR-NORK



IRITZI

IRUDI

IRAUN

deritzot

deritzozu

dirudi

dirudite

dirau

diraute






INDIKATIBOA:IRAGANA

NOR-NORK


EDUKI

EKARRI

ERAMAN

JAKIN

DIO ESAN

neu(z)kan

zeu(z)kan

geneu(z)kan

zeneu(z)kan

zeneu(z)katen

zeu(z)katen

nekar(tza)n

zekar(tza)n

genekar(tza)n

zenekar(tza)n

zenekar(tza)ten

zekar(tza)ten

nerama(tza)n

zerama(tza)n

generama(tza)n

zenerama(tza)n

zenerama(tza)ten

zerama(tza)ten

neki(zki)en

zeki(zki)en

geneki(zki)en

zeneki(zki)en

zeneki(zki)ten

zeki(zki)ten

nioen

zioen

genioen

zenioen

zenioten

zioten








AGINTERA

NOR-NORK


EGIN

EKARRI

ERAMAN

ESAN

UTZI

egizu

egizue

ekartzu

ekartzue

eramazu

eramazue

esazu

esazue

uztazu

uztazue

escribiendoelproyecto.gif
escribiendoelproyecto.gif




Hizkuntza-puntuak

ADITZA

external image Ani.gif
external image Ani.gif
Zer da 'aditz laguntzailea'?


  • external image diam.gif
    external image diam.gif
    Aditz trinkoa eta aditz perifrastikoa zer den jakin behar da horretarako.

  • Aditz trinkoa osagai bakarraz eratutako aditza da eta 'momentuan' gertatzen ari dena edo ari zena adierazten du, adibidez: nator (momentu honetan 'etortzen ari naiz') edo nentorren (momentu hartan 'etortzen ari nintzen').

  • Aditz perifrastikoa bi elementuk osatzen dute: ezkerrekoari aditz nagusia esaten zaio eta eskuinekoari aditz laguntzailea. Adibidez:

  • external image aditzlaguntzaile.png
    external image aditzlaguntzaile.png

  • external image diam.gif
    external image diam.gif
    Aditzaren aspektua

  • Ezkerreko elementuak, aditz nagusiak alegia, aspektua markatzen du. Hiru aspektu-mota daude: burutua (erosi) ekintza burutua adierazteko; burutugabea (erosten), ohiturazko ekintza edo une jakin batekoa adierazteko; eta geroa (erosiko) etorkizuneko ekintza adierazteko.

  • Aditz laguntzaileak aldiaren (oraina eta iragana), pertsonen (NOR, NORI eta NORK) eta pluralaren markak daramatza.

external image Ani.gif
external image Ani.gif
Aditz laguntzailearen taula nola erabili


external image diam.gif
external image diam.gif
Lehenik, esaldian zein aditz erabili erabaki beharko dugu. Horretarako, esaldi horretan NOR, NORK edo NORI deklinabide kasuko osagairik/hitzik badagoen eta hiru kasu horietatik zein agertzen den ikusi beharko dugu; hiru kasu horiek baitira aditz laguntzailea osatzen dutenak (aditzaren taulan bakoitzak bere zutabea duela ikus dezakezu).


external image diam.gif
external image diam.gif
Zenbaitetan aditza kasu bakarrak osatzen du, NOR kasua (adibidez, naiz); beste batzuetan bi kasu ageri dira batera, NOR-NORI edo NOR-NORK (adibidez, zait eta zaitut); eta beste batzuetan hiru kasuak ageri dira, NOR-NORI-NORK (adibidez, diot).


Adibidez:

    • Haizea dabil eta atea ireki egin DA. (NOR motako aditz laguntzailea)

    • NOR Bartolok atea ireki DU. (NOR-NORK motako aditz laguntzailea)

    • NORK ZER/NORBartolok guri atea ireki DIGU. (NOR-NORI-NORK motako aditz laguntzailea)

    • NORK NORI ZER/NOR Bartolori, konturatu gabe, euritakoa ireki egin ZAIO. (NOR-NORI motakoa)

    • NORI ZER/NOR

external image diam.gif
external image diam.gif
Hiru deklinabide-kasu horien markez gain, aditz laguntzaileak pluralaren marka darama (-zki- edo -it-).


Adibidez:

    • Logela bat hartu dugu (singularra)

    • Lau logela hartu ditugu (plurala)

    • Mahai berria gustatzen zait (singularra)

    • Mahai berriak gustatzen zaizkit (plurala)

external image Ani.gif
external image Ani.gif
Aditzari buruz


external image diam.gif
external image diam.gif
Gonbidatu, itxoin, deitu, lagundu... "dizut" ala "zaitut"?


external image diam.gif
external image diam.gif
Arazi" aditzaren idazkera eta erabilera.


external image diam.gif
external image diam.gif
"Balio du" ala "balio ditu"?


external image diam.gif
external image diam.gif
Egitura pasiboak


external image diam.gif
external image diam.gif
Esaldi inpertsonalak


external image diam.gif
external image diam.gif
'ezkero' ala '-(e)z gero/-enez gero'?


external image diam.gif
external image diam.gif
Partitiboaren erabilera okerra


external image diam.gif
external image diam.gif
-t(z)eko asmoz


external image diam.gif
external image diam.gif
-t(z)ea merezi du


external image diam.gif
external image diam.gif
etorriko nintzatekeen edo etorriko nintzen